Văn học

Chú Mười (*) ngang qua cơ quan

11/05/2016 02:32
Màu chữ Cỡ chữ

Vào buổi sáng tháng Tư, như mọi khi, chú Mười chần chừ một chút, ngay trước cơ quan. Mọi khi chú nấn ná bên kia đường, ai cũng biết, xe cộ đông làm chú khổ tâm. Ngắm chú từ đằng xa, có lần nghĩ đường Lưu Tấn Tài là một con sông, và chú hệt đang chờ một chiếc đò ghé vội. Tụi nhỏ văn nghệ hay ngồi cà phê ở sân cơ quan ngó thấy chú từ đằng xa, đã chia nhau lấy thêm cái ghế, lên văn phòng cầm xuống mớ thư báo ghi tên chú, hoặc mấy món nhuận bút con con. 

Mấy chuyện đó cứ thủng thẳng làm, vì chú Mười chẳng qua đường ngay được đâu, giống như cách chú chạy xe chậm rì (cực kỳ nhanh mòn bố thắng), không bao giờ trà trộn vào dòng người ngược xuôi đổ tháu. Sớm muộn gì chú cũng tới, tụi nhỏ biết, dù có khi chiếc xe chú điều khiển chạy qua khỏi cơ quan một đoạn, rồi nó cũng men theo lề phải mà quay lại.Thuộc lòng nết đi của chú, tụi nhỏ văn nghệ thuộc luôn cả cách ăn, ở. 

Biết chú ăn mặn ghét ngọt, thứ quan trọng nhất bữa cơm là nước mắm trong dầm ớt xanh. Biết chú cảnh giác với mấy cái vòi tắm nước nóng trong khách sạn. Biết vào giờ đội tuyển bóng đá Việt Nam thi đấu, dời chú ra khỏi nhà là việc khó. Những đứa nhỏ vô Hội văn nghệ làm việc khi chú đã nghỉ hưu, không rành mấy chi tiết đó, nhưng cũng biết chú từng ở cơ quan này ngay từ hồi thành lập. Suốt mấy chục năm, có người vào rồi bỏ đi lái máy cày, có người chuyển sang sở khác “ngon” hơn, chú Mười vẫn gắn chặt với Hội văn nghệ, mối quan hệ bền vững đến mức những người yêu chú cũng so đo. 

Riêng Hội văn nghệ, khi một người nào đó gắn bó với nó, chắc chắn không phải vì tiền. Một giai đoạn nào, khi nhắc chú Mười người ta nghĩ ngay đến Hội và ngược lại. Với mấy đứa nhỏ đã từng làm việc cùng chú, những ngày tháng đó nhiều lo. Làm việc trong những trụ sở tạm bợ, có khi phải thuê nhà ở, kinh phí hoạt động ít ỏi, nhưng vẫn kiên nhẫn thuyết phục người ta đánh giá đúng vai trò của văn chương nghệ thuật, thứ giá trị không thể đếm, như tiền. Chúng tôi không nộp ngân sách tiền tỉ, điều đó không có nghĩa chỗ của chúng tôi là một nơi bị xem thường. Thông điệp đó luôn được chú - như một phát ngôn viên của giới văn nghệ - nhắc đi nhắc lại, đến nỗi người ta ghẹo chú là ông Nguyễn Than. 

Nỗ lực ấy rồi cũng được đền đáp, với một trụ sở tử tế, một chiếc xe bốn bánh khá bảnh, một cái nhìn trọng thị hơn cho những người làm văn chương nghệ thuật tỉnh lẻ. Từ khi nghỉ hưu, cứ vài ba ngày chú Mười lại ghé chơi, không nói nhớ cơ quan bằng lời nhưng ai cũng biết chú nhớ. Lấy thư báo, uống cà phê với các bạn văn phòng, mà chú hay gọi là “sư phụ” dạy vi tính, “thầy” dạy chụp hình. Chú giữ địa chỉ liên lạc của mình tại cơ quan, hoặc những toà soạn, bạn bè cả nước mặc định ông Nguyễn Thanh là ở Hội văn nghệ, dù căn nhà trên đường Nguyễn Du không làm khó được mấy anh bưu tá. Chẳng riêng mình chú, vài ba người nữa cũng mượn số 5 Lưu Tấn Tài làm địa chỉ liên lạc, để lấy cớ ghé qua cơ quan cũ. Như ghé qua nhà mình. 

Từ rị mọ tự chạy xe đến phải nhờ người khác chở, từ những bước đi khoan thai đến tập tễnh tựa cả người vào gậy, từ cách kê ghế ngồi tựa sát vách tường, phòng khi té ngã bất ngờ. Không còn cách vài ba ngày hay mỗi tuần một lượt, chú Mười ghé cơ quan giữa những kỳ nằm viện, giữa những lần làm thủ thuật y khoa phức tạp, giữa những lần đau. Lâu chẳng thấy cũng trông, tụi nhỏ văn nghệ hỏi nhau có gọi cho chú không, chừng nào chú về. Hơi lo, nhưng vẫn nghĩ rồi chú sẽ lại xuất hiện, xớ rớ bên đường, chờ xe cộ bớt trôi, nhường nhịn cả tụi học trò đạp xe tuốt đằng xa. Nhưng rồi, cũng buổi sáng tháng Tư, chú Mười nấn ná trước cơ quan, mà không ghé lại, mãi mãi. Trong văn phòng, mớ thư báo gửi cho chú đã dày lên hơn một gang tay. 

Nguyễn Ngọc Tư

 

________________________________

(*) Nhà Văn Nguyễn Thanh (1942 - 2016)

 

Các tin khác